Terk (Türk Medeni Kanunu Madde 164)
Eşlerden birinin, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla diğerini terk etmesi ya da haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmemesi durumunda, bu ayrılığın en az altı ay sürmesi gerekmektedir. Terk edilen eşin istemiyle, hâkim veya noter tarafından terk eden eşe ortak konuta dönmesi gerektiği, dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında bir ihtar yapılır. İhtar sonrası terk eden eşin, belirtilen süre içinde dönmemesi durumunda boşanma davası açılabilir. Ayrıca, diğer eşin, haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engellemesi veya onu terk etmeye zorlaması da terk sayılacaktır. İhtar yapılmadan önce, sürecin dört ayını tamamlamadan, ihtar yapılamaz ve iki ay geçmeden dava açılamaz. Bu durum, terk edilen eşin yasal olarak boşanma davası açabilmesi için gerekli koşulları oluşturur.
Terk Nedeniyle Boşanma Nedir?
Türk Medeni Kanunu’nda, terk nedeniyle boşanma, özel boşanma sebeplerinden biri olarak düzenlenmiştir. Terk nedeniyle boşanma davası açabilmek için, terk eden eşe hâkim veya noter aracılığıyla bir ihtar gönderilmesi gerekir. Bu ihtar, terk eden eşe ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında bir uyarıdır. Yargıtay kararları, terk sebebiyle açılacak boşanma davalarında ihtarın geçerli olduğunu ve aynı zamanda evlilik birliğinin temelinden sarsılması gibi diğer sebeplerle açılacak davalarda da geçerli olduğunu vurgulamaktadır. Bu kararlar, terk edilen eşin önceki kusurlu davranışlarını hoşgörüyle karşılamış sayılacağını ifade etmektedir.
Terk Nedeniyle Boşanma Davasının Şartları
Terk nedeniyle boşanma davası açılabilmesi için bazı şartlar yerine getirilmelidir. Bu şartlar şunlardır:
Ortak Hayatı Bırakmak veya Ortak Konuta Dönmemek: Eşlerden birinin, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konutu terk etmesi gerekmektedir. Ayrıca, diğer eşin ortak konutu terk etmeye zorlaması ya da haklı bir sebep olmaksızın dönmesini engellemesi durumunda da terk sayılacaktır. Terk, iradi ve hukuka aykırı bir şekilde ortak yaşamdan ayrılma şeklinde olmalıdır.
Evlilik Birliğinden Doğan Yükümlülüklerini Yerine Getirmemek: Terk, evlilik birliğinden doğan yükümlülükleri yerine getirmemek amacıyla yapılmalıdır. Bu, bir eşin haklı bir sebep olmadan diğerini terk etmesi durumudur.
Terk En Az 6 Ay Süreyle Devam Etmeli: Terk edilen eşin istemiyle hâkim veya noter tarafından terk eden eşe iki ay içinde dönüş yapması için ihtar yapılır. İhtar sonrası terk eden eşin dönüş yapmaması durumunda terkin devam etmesi gerekmektedir. Bu süre boyunca terk devam ederken, dönmesi istenen konut, ortak yaşam için uygun olmalıdır ve ihtar haklı bir şekilde yapılmalıdır.
İhtarın Sonuçsuz Kalması: Terk sebebine dayalı boşanma davası açılabilmesi için yapılan ihtarın sonuçsuz kalması gerekmektedir. Yani, terk eden eşin ihtara rağmen ortak konuta dönmemesi gerekmektedir.
Terk Eden Eş Boşanma Davası Açabilir Mi?
Terk eden eşin, terk sebebine dayanarak boşanma davası açması mümkün değildir. Türk Medeni Kanunu, terk sebebiyle boşanma davası açma hakkını yalnızca terk edilen eşe tanımaktadır. Terk eden eş, başka özel veya genel sebeplerle boşanma davası açma hakkına sahip olabilir. Ancak, terk sebebine dayanarak dava açması hukuken mümkün değildir. Yani, terk eden eşin yalnızca başka sebeplerle boşanma talep etmesi mümkündür.
Terk Nedeniyle Boşanma Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme
Terk nedeniyle açılacak boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise, asliye hukuk mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla görevlidir. Terk sebebiyle boşanma davası açılacaksa, yetkili mahkeme terk edilen eşin yerleşim yeri mahkemesidir. Eğer terk edilen eşin yerleşim yeri, terkten önce son altı ay boyunca birlikte oturdukları yerden farklıysa, boşanma davası, terk edilen eşin son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde de açılabilir.