Trafik cezası, trafiğin düzenli ve güvenli bir şekilde işlemesini sağlamak amacıyla, trafik kurallarına aykırı davranan sürücüler, yayalar ve diğer yol kullanıcılarına uygulanan hukuki yaptırımlardır. Bu yaptırımlar, Türkiye’de Karayolları Trafik Kanunu‘na ve bu kanuna dayanan yönetmeliklere dayanır. Trafik cezaları, trafikte düzeni ve güvenliği koruyarak hem sürücülerin hem de yayaların can güvenliğini sağlamayı amaçlar. Trafik cezaları, hem caydırıcı bir etken olarak hem de trafiğin düzenli ve sorunsuz işlemesini sağlamak için kullanılır.
Trafik Cezalarının Genel Amacı
Trafik cezalarının temel amaçları şu şekilde sıralanabilir:
- Trafik Güvenliğini Sağlamak: Trafik cezaları, yollarda yaşanabilecek tehlikeleri en aza indirmeyi ve olası kazaları önlemeyi hedefler. Sürücülerin, yayaların ve diğer yol kullanıcılarının kurallara uygun hareket etmesi, güvenli bir trafik ortamı oluşturur.
- Kural İhlallerini Caydırmak: Ceza sisteminin caydırıcılığı sayesinde, sürücüler ve yayalar trafik kurallarına daha fazla dikkat etmeye teşvik edilirler. Bu da trafik kazalarının ve ihlallerin azalmasına katkıda bulunur.
- Toplumsal Düzeni Korumak: Trafikte kuralların ihlal edilmesi sadece bireysel değil, aynı zamanda toplumsal bir sorundur. Trafik cezaları, trafiğin düzenli ve sorunsuz işlemesini sağlayarak toplumsal düzenin korunmasına yardımcı olur.
Trafik Cezalarının Türleri
Trafik cezaları, kural ihlallerinin türüne, ciddiyetine ve tehlike derecesine göre farklı kategorilere ayrılır. İşte bu cezaların detaylı bir şekilde açıklaması:
1. Para Cezaları
- Nedir?: Trafikte yapılan ihlaller için uygulanan en yaygın ceza türüdür. Para cezaları, belirli bir para miktarının ödenmesini gerektirir ve ihlalin türüne göre değişiklik gösterir. Her ihlal, Karayolları Trafik Kanunu’nda belirli bir para cezası ile ilişkilendirilmiştir.
- Uygulama Alanları: Hız sınırının aşılması, kırmızı ışıkta geçme, alkollü araç kullanma, emniyet kemeri takmama gibi birçok ihlal para cezası gerektirir.
- Cezanın Belirlenmesi: Cezalar, ihlalin ağırlığına ve tekrarlanma durumuna bağlı olarak artırılabilir. Örneğin, hız sınırını %10-%30 arasında aşan sürücüye daha düşük bir ceza uygulanırken, %50 ve üzeri aşan sürücülere daha yüksek cezalar kesilir.
2. Ceza Puanı Sistemi
- Nedir?: Türkiye’de, sürücülerin işlediği trafik ihlalleri için ceza puanı sistemi uygulanır. Bu sistem, sürücülerin trafik kurallarına uyup uymadıklarını izlemek için kullanılır.
- Nasıl İşler?: Her trafik ihlali, sürücüye belirli bir ceza puanı kazandırır. Bu puanlar, sürücünün ehliyetine işlenir ve belirli bir süre içinde belli bir limite ulaşırsa, sürücünün ehliyeti geçici olarak iptal edilir.
- Sonuçları: Bir yıl içinde 100 ceza puanına ulaşan sürücünün ehliyeti belirli bir süre için iptal edilir. Tekrar eden ihlallerde ceza süresi uzayabilir ve daha ağır yaptırımlar uygulanabilir.
3. Ehliyete El Koyma ve İptal
- Nedir?: Ciddi trafik ihlalleri durumunda, sürücünün ehliyetine geçici veya kalıcı olarak el konulabilir.
- Hangi Durumlarda Uygulanır?: Alkollü veya uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanma, hız sınırını aşırı derecede ihlal etme, ölümlü veya yaralanmalı kazalara karışma gibi durumlarda uygulanır.
- Sonuçları: Ehliyetine el konulan sürücüler, belirli bir süre sonunda yeniden sınava tabi tutulabilirler. Özellikle alkol veya uyuşturucu etkisi altında araç kullanan sürücülerin, psiko-teknik değerlendirmeye ve sürücü rehabilitasyon programlarına katılmaları gerekebilir.
4. Trafikten Men ve Araca El Koyma
- Nedir?: Araçların trafikten men edilmesi, belirli ihlaller nedeniyle aracın geçici olarak trafikten çekilmesi anlamına gelir.
- Hangi Durumlarda Uygulanır?: Araç muayenesinin geçerlilik süresi dolmuş araçlar, sigortasız araçlar, aşırı yük taşıyan araçlar ve teknik olarak uygun olmayan araçlar trafikten men edilebilir.
- Sonuçları: Aracın trafikten men edilmesi durumunda, sürücü aracı belirlenen şartları yerine getirdikten sonra geri alabilir. Aksi takdirde araç, belirli bir süre sonra yasal süreçlerle hurdaya ayrılabilir.
5. Adli Cezalar (Hapis ve Adli Para Cezası)
- Nedir?: Trafik kurallarının ağır ihlali veya tekrar eden ihlaller sonucunda hapis cezası veya adli para cezası uygulanabilir.
- Hangi Durumlarda Uygulanır?: Ölümlü veya ciddi yaralanmalı trafik kazaları, kaçakçılık veya suç unsuru taşıyan durumlar, alkollü veya uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanma gibi durumlarda hapis cezası söz konusu olabilir.
- Sonuçları: Bu tür cezalar, sürücünün siciline işlenir ve tekrarlayan ihlallerde daha ağır yaptırımlar uygulanabilir.
Trafik Cezalarının Kesilme Süreci
- İhlalin Tespiti: Trafik ihlalleri, yerinde görev yapan polisler, jandarma veya elektronik denetim sistemleri (kamera, radar, EDS vb.) aracılığıyla tespit edilir.
- Tutanağın Düzenlenmesi: İhlal tespit edildikten sonra, Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenir. Bu tutanak, cezanın ne sebeple kesildiğini, cezayı kesen yetkilinin kimliğini ve ihlalin detaylarını içerir.
- Tebliğ: Cezanın tebliği, ihlalin yerinde tespit edilmesi durumunda hemen sürücüye yapılır. Elektronik sistemlerle tespit edilen ihlallerde ise ceza, araç sahibinin kayıtlı adresine posta veya elektronik olarak gönderilir.
- Ödeme ve İndirimler: Cezanın tebliğ edilmesinden itibaren belirli bir süre içinde ödeme yapılmalıdır. Erken ödeme yapılması durumunda ceza miktarında genellikle %25 oranında indirim sağlanır.
- İtiraz Hakkı: Trafik cezası alan kişinin, cezanın haksız olduğunu düşünmesi durumunda itiraz hakkı bulunur. İtiraz, Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılır ve kanıtlar sunularak cezanın iptali talep edilebilir.
Trafik Cezalarının Ödenmesi
Trafik cezaları, çeşitli kanallar aracılığıyla ödenebilir:
- Vergi Daireleri: Doğrudan ödeme yapılabilir.
- Banka Şubeleri ve ATM’ler: Birçok banka trafik cezası ödeme işlemini kabul eder.
- PTT Şubeleri: Postaneler aracılığıyla ödeme yapılabilir.
- Online Sistemler: e-Devlet sistemi, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesi veya internet bankacılığı aracılığıyla ödemeler gerçekleştirilebilir.
Trafik Cezasına İtiraz Süreci
Trafik cezasına itiraz, Türkiye’de sürücülerin veya araç sahiplerinin cezanın haksız olduğunu düşündükleri durumlarda başvurabilecekleri yasal bir haktır. İtiraz süreci, belirli bir prosedür çerçevesinde yürütülür ve itirazın geçerli sayılabilmesi için belirlenen adımların doğru bir şekilde takip edilmesi gerekmektedir.
Trafik Cezasına İtiraz Etmek İçin Gerekli Şartlar
Trafik cezasına itiraz etmek için belirli şartların yerine getirilmesi gerekir. Bu şartlar, itirazın yasal bir zeminde değerlendirilmesi açısından önemlidir:
- İtiraz Süresi: Trafik cezasının tebliğ edilmesinden itibaren 15 gün içinde itiraz edilmelidir. Bu süre zarfında yapılmayan itirazlar, yasal olarak geçersiz kabul edilir ve ceza kesinleşir.
- Geçerli Bir Gerekçe: Trafik cezasına itiraz etmek için geçerli bir gerekçe sunulmalıdır. Bu gerekçeler, cezanın haksız veya hatalı olduğunu kanıtlamaya yönelik olmalıdır. Örneğin, yanlış plaka, eksik veya hatalı bilgi, aracın belirtilen tarihte o bölgede bulunmaması gibi durumlar geçerli gerekçeler arasında yer alabilir.
2. Trafik Cezasına İtiraz Etmek İçin Gerekli Belgeler
İtiraz sürecinde kullanılacak belgeler, itirazın geçerliliğini ve doğruluğunu desteklemesi açısından önemlidir. Gerekli belgeler şunlardır:
- Trafik Cezası Tebliğ Tutanağı: Ceza tebliğ edildiğinde size verilen veya posta yoluyla gelen belgedir. Bu belgenin kopyası, itiraz dilekçesine eklenmelidir.
- İtiraz Dilekçesi: Ceza kararına itiraz ettiğinizi açıklayan resmi yazıdır. Dilekçede, itiraz nedenleri açık ve net bir şekilde belirtilmelidir.
- Kimlik Fotokopisi: İtiraz eden kişiye ait nüfus cüzdanı veya sürücü belgesi fotokopisi eklenmelidir.
- Kanıtlar: Cezanın haksız olduğunu gösterebilecek fotoğraflar, video kayıtları, tanık beyanları gibi her türlü delil. Bu kanıtlar, iddianın doğruluğunu desteklemek amacıyla sunulmalıdır.
Aşağıda belirtilen itiraz dilekçesini incelemenizi öneririz. Daha detaylı bilgi almak ve işlem yapmak için ofisimizle iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.
SAMSUN ( )SULH CEZA HAKİMLİĞİNE
İTİRAZ EDEN : (İsim – Soyisim – TC – Cep Numarası yazınız)
VEKİLİ : AV.ELİF SENA BİLGİÇ& AV. MEHMET YALÇIN/ SAMSUN BAROSU
İTİRAZA KONU TRAFİK
TUTANAĞIN TANZİM TARİHİ:
İTİRAZA KONU TRAFİK
TUTANAĞIN TARAFIMA TEBELLÜĞ TARİHİ:
İTİRAZ KONUSU : Samsun Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün ../../.. tarih .. seri, …… sıra nolu Fahri müfettişlik büro amirliğince tanzim edilen trafik ceza tutanağında yazılı idari para cezasının iptali hakkındadır.
AÇIKLAMALAR :
Müvekkil hakkında, T.C. Samsun Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü Samsun Trafik Tescil Ve Denetleme Müdürlüğü Trafik Düzenleme Ve Denetleme Büro Amirliği’nin 22.04.2020 tanzim tarihli, MA Seri, ………….. Sıra Numaralı trafik idari para cezası karar tutanağından da görüleceği üzere 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/1-A maddesinin ihlali uyarınca 1.288,00 TL ve yine T.C. Samsun Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü Samsun Trafik Tescil Ve Denetleme Müdürlüğü Trafik Düzenleme Ve Denetleme Büro Amirliği’nin 22.04.2020 tanzim tarihli, MA Seri ….. Sıra Numaralı trafik idari para cezası karar tutanağından da görüleceği üzere 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36/3-B maddesinin ihlali uyarınca 4.473,00 TL ve 48/9 maddesinin ihlali uyarınca da 4.516,00 TL idari para cezası uygulanmıştır.
Kişinin alkollü araç kullanıp kullanmadığının tespiti bu konuda görevlendirilen kolluk kuvvetlerince buna özgü teknik cihazlarla yapılacaktır.(m.48/2). Görevli ve yetkili kolluk güçlerince araç sürücüleri her zaman alkol kontrolüne tabi tutulabilirler (Yönetmelik m.97/2). Alkol ölçümü teknik bir cihaz ile yapılmaktadır. “Alkolmetre” olarak ifade edilen bu teknik cihaza sürücü tarafından üflenerek gerekli ölçüm işlemi gerçekleştirilmektedir. Anılan ölçüm işlemine ilgili kişinin itiraz etmesi veya alkolmetre cihazı ile ölçüm yapılmasına izin vermemesi halinde, araç sürücüsü olan kişi en yakın Adli Tıp Kurumu’na veya adli tabipliğe ya da Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir sağlık kuruluşuna götürülecektir(m.48/3-c.2-). Bu kişilerden götürüldüğü sağlık kuruluşlarında kan örneği alınarak kanındaki alkol miktarı ölçümü yapılacak ve çıkan sonuca göre hakkında işlem tesis edilecektir. Danıştay İdari Dava Daireleri konuya ilişkin bir kararında, “…doktor tarafından alkolmetre cihazını üflemeyi reddeden kişi hakkında koklama ve hareketlerine bakılarak alkollü olduğu yönünde hazırlanan rapora dayalı olarak tesis edilen işlemi hukuka aykırı bularak iptaline…” karar vermiştir.
İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdare Dava Dairesi, 28/03/2017, E.2017/381, K.2017/489 sayılı kararında “…Davacının sevk ve idaresindeki … plakalı araç ile seyir halinde iken, meydana gelen tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasında, olay yerine gelen trafik ekibince, alkolmetre cihazını üflemeyi reddeden davacının, 2918 sayılı Kanunun 48. maddesinin 3. fıkrası hükmü uyarınca kollukça en yakın Adli Tıp Kurumu’na veya adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da alkol tespitinde kullanılmak üzere vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örneklerin alınmasını sağlaması gerekirken, bu hükmün gerekleri yapılmaksızın davacının alkolmetre cihazını üflememesi nedeniyle 2918 sayılı Kanunun 48. maddesinin 9. fıkrası hükmü uyarınca sürücü belgesinin iki yıl süre ile geri alınmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı…” denilmektedir.
Ayrıca Danıştay’a göre, kişinin alkollü araç kullandığının her türlü şüpheden uzak kesin ve net olarak ortaya konulması gerekmektedir. Buna göre Danıştay 15.D, 21/11/2016, E.2016/1082, K.2016/5575 sayılı kararında “…hususi otomobil sürücüsü davacının teknik cihaz kullanılarak yapılan alkol kontrolünde 1,65 promil alkollü olduğunun tespit edildiği ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği görülmekle birlikte, arabada iki kişinin bulunması ve davacının “aracı kendisinin kullanmadığını” iddia etmesi, çarpılan aracın sahibi ve diğer görgü tanıklarının ifadelerinde arabayı kimin kullandığını net olarak ifade edememeleri, dosyadaki bilgi ve belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde de davacının arabayı kullandığı hususunun her türlü şüpheden uzak bir şekilde ortaya konulamaması hususları göz önüne alındığında, davacının alkollü olarak araç kullandığı gerekçesiyle tesis edilen işlemlerin iptaline karar verilmesi gerekirken, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır…” denilmektedir. Yine Danıştay 15.D, 23/12/2015, E.2015/9002, K.2015/9125 sayılı kararında, “…davacının aracın sürücüsü olduğuna dair bilgi ve belgelerin istenildiği halde herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığının görüldüğü, bu durumda objektif değerlendirmeye meydan verecek şekilde tespit yapılmadan, eksik tespite dayalı olarak tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline…” karar vermiştir.
Ayrıca, Trafik Para Cezalarının Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Esas ve Usuller ile Kullanılacak Belgele Hakkında Yönetmeliğinin 7. maddesinin b bendine göre “Suç ve ceza tutanaklarının her nüshası arasına mutlaka karbon kâğıdı konularak görevlilerce her nüshasına okunaklı olarak geçecek şekilde, sabit, mürekkepli veya tükenmez kalemle tam ve eksiksiz doldurularak tutanak düzenleyenler ve trafik suçlusu tarafından imzalanır.” Hükmü yer almaktadır. Görüldüğü gibi madde metninde “düzenleyenler” ifadesinin kullanılmasıyla; tutanağın birden fazla en az iki memurca düzenlenip imzalanması gerektiği esaslı bir şekil şartı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple itiraza konu ceza tutanakların eksik imzalı olması nedeni ile usul ve yasalara uygun tutulmayan bu tutanakların yok hükmünde sayılarak, cezaların iptaline karar verilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen emsal kararlar gereği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/1-A maddesinin ihlali uyarınca 1.288,00 TL, 36/3-B maddesinin ihlali uyarınca 4.473,00 TL ve 48/9 maddesinin ihlali uyarınca da 4.516,00 TL olarak uygulanan idari para cezalarının iptali gerekmektedir. Ayrıca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/1-A maddesinde “Trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabıtası veya özel kıyafetli veya işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine” uyma zorunluluğundan bahsedilmektedir ancak hangi uyarı ve işaretlere uymadığımızın izahı hukuksuz bu işlemi yapan idare ve personellerine sorulmalıdır. Hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayan, kişilerin madde metinlerini tamamen keyfi yorumlamasından ve uygulamasından ibaret bu eylemlerden kaynaklı mağduriyetimin giderilmesini talep ederiz. Tüm bu nedenlerle iş bu itirazı yapma zarureti hasıl olmuştur.
NETİCE-İ TALEP : Yukarıda açıklanan nedenlerle, T.C. Samsun Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü Samsun Trafik Tescil Ve Denetleme Müdürlüğü Trafik Düzenleme Ve Denetleme Büro Amirliği’nin 22.04.2020 tanzim tarihli, MA Seri,……. Sıra Numaralı ve yine 22.04.2020 tanzim tarihli, MA Seri ,……. Sıra Numaralı trafik idari para cezasına İTİRAZEN, söz konusu iki idari para cezasının da ayrı ayrı İPTALİNE karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
İTİRAZ EDEN VEKİLLERİ
AV. ELİF SENA BİLGİÇ & AV. MEHMET YALÇIN
Mahkeme Süreci ve Değerlendirme
- İtirazın Kabulü: Sulh Ceza Hakimliği, dilekçenizi inceledikten sonra itirazın geçerliliğini değerlendirecektir. Gerekli görülmesi halinde, mahkeme tanıklar çağırabilir veya kanıtları detaylı olarak inceleyebilir.
- Kararın Verilmesi: Hakim, Samsun’da kesilen cezanın hatalı olup olmadığına karar verir. İtiraz haklı bulunursa ceza iptal edilir veya düzeltilir. Bilgiç&Yalçın Hukuk Bürosu’nun avukatları, bu aşamada gerekli savunmayı ve kanıt sunumunu yapabilir.
- Sonuçların Tebliği: Mahkemenin kararı, itirazı yapan kişiye tebliğ edilir. Eğer itiraz kabul edilmezse ceza geçerliliğini korur ve ödenmesi gerekir.
İtiraz Sonucu ve Alternatif Yollar
Cezanın İptali Durumu: Eğer mahkeme, cezanın haksız olduğuna karar verirse ceza iptal edilir ve ücret tahsil edilmez.
Cezanın Onanması Durumu: Eğer itiraz reddedilirse, cezanın ödenmesi gerekir. Bu durumda, Bilgiç&Yalçın Hukuk Bürosu avukatları, olası bir üst mahkeme itirazı için hukuki destek sağlayabilir.
Üst Mahkemeye İtiraz: Eğer Sulh Ceza Hakimliği’nin kararı kabul edilmezse, bir üst mahkemeye başvurabilirsiniz. Bu süreç, hukuki danışmanlık gerektiren daha karmaşık bir aşama olabilir.
Bilgiç&Yalçın Hukuk Bürosu’nun Rolü
Bilgiç&Yalçın Hukuk Bürosu, Samsun’da trafik cezaları konusunda uzmanlaşmış avukatlarıyla, ceza itiraz sürecinde hukuki danışmanlık ve destek sağlayabilir. Bu süreçte doğru belgelerin hazırlanması, dilekçenin yasal gerekliliklere uygun şekilde düzenlenmesi ve mahkeme sürecinde savunmanın en etkin şekilde yapılması için rehberlik ederler. Özellikle hukuki sürecin karmaşıklığı göz önüne alındığında, profesyonel bir yardım almak itirazın başarı şansını artırabilir.
Samsun’da trafik cezasına itiraz sürecini doğru bir şekilde yönetmek, hukuki haklarınızı korumanız açısından büyük önem taşır. Bu nedenle, doğru ve eksiksiz bilgi sunmak, kanıtlarla desteklemek ve gerekirse bir avukattan yardım almak önemlidir.
